Column: Onvervalste grinta meer dan ooit als redder van de wielersport

Contador is een renner van de oude stempel. De Spanjaard reed liever niet met een wattagemeter en als het hem niet zinde wat er in zijn oor werd getoeterd vanuit de ploegleiderswagen, dan gooide hij zijn oortje uit. Hij zette nog eens aan op de tweede of derde col van de dag en in zijn hoogtijdagen zagen we hem dan niet meer terug.

Maar ook Contador liep in zijn laatste jaren tegen de muur aan die Team Sky en later Team INEOS heette en heet. Er kwam een nieuwe manier van koersen; meer berekenend, meer op het laatste moment. Als er nog eens iemand de ballen had om op zeventig kilometer van de meet weg te springen, dan hadden we het er meteen jaren over.

Steven Kruijswijk werd op de Alpe d'Huez in de Tour van 2018 echter ook 'gewoon' ingerekend door de Sky-trein, net als al die andere klimmers die de afgelopen jaren nog íets probeerden. Denk naast Contador aan de ontelbare pogingen van Nairo Quintana, Miguel Angel Lopez, Romain Bardet en Thibaut Pinot. 'Lef, durf, doorzettingsvermogen, karakter', het is de exacte omschrijving van Grinta, als je het opzoekt op het internet. Het probleem is dat de renners die het toonden de laatste jaren steeds minder werden beloond.

Ik ben een fan van Italiaanse renners, de uitvinders van grinta. Vincenzo Nibali die zoveel risico nam in een afdaling in 2016 dat Kruijswijk sneeuw hapte, Aru die zijn oren niet liet hangen naar de Sky-trein in 2017 en gewoon aanviel toen Chris Froome lek reed. En denk aan Davide Formolo, die zijn laatste twee overwinningen (in Catalonië en bij het Italiaans kampioenschap) in 2019 pakte door op meer dan veertig kilometer van het einde te beginnen aan wat leek op een kansloze missie.

Waar Team Sky jaren werd uitgejoeld om zijn taciek, wordt dezelfde tactiek anno 2020 door bijna alle ploegen gekopieerd. Deceuninck-Quick-Step rijdt hele etappes op kop, Mitchelton-Scott en Astana kunnen regelmatig treinen van vier of vijf renners overleggen en ook Team Jumbo-Visma heeft het trucje inmiddels in de vingers. Ja, en als zelfs de Nederlandse brigade met de borst vooruit het peloton zijn wil oplegt, valt er weinig meer uit te joelen. Want waarom de Giro, Tour en Vuelta winnen als je ook al je kopmannen naar de Tour kan sturen? Dat idee...

Zo zijn we als wielerfans in slechts enkele jaren volledig gebrainwasht door de moderne koers vol wattages, VO2Max, ovalen tandwielen en treintjes die richting de slotklim denderen. Was dat eerst een ver-van-ons-bed-show om tegenaan te trappen in de vorm van Team Sky, mensen staan inmiddels op de banken als Robert Gesink het peloton uitdunt tot vijftien renners, met nog twee ploegmaats in zijn wiel. Hoe sterker Jumbo-Visma wordt, hoe meer het die rol zal opeisen.

En dat is nog niet het hele probleem. De oproep van Contador voor meer attractiviteit in de koers was deze keer gericht op de pro-continentale ploegen en kleinere WorldTour-teams die zoveel mogelijk koersen rijden om maar zo vaak mogelijk top-10 te rijden. Niet voor de winst, maar voor de UCI-punten. Want wie punten scoort, eindigt hoger op de UCI-ranking en rijdt zo een jaar later meer races in de WorldTour. Zo finishte Total Direct Energie in 2019 als eerste, zonder grote vis op het palmares. Het finishte in veel koersen in de marge, maar was zo onder de streep wel beter dan het Corendon-Circus van Mathieu van der Poel, die de Amstel Gold Race won met grinta.

Deze twee elementen houden de koers in hun greep. Als er tegenwoordig iemand aanvalt op vijftig kilometer van de meet lachen de commentatoren hardop. Als iemand die elfde staat in de Tour aanvalt op de slotklim, wordt hij neergesabeld door criticasters, die zich hardop afvragen waarom hij zijn elfde plek niet verdedigde. Kruijswijk werd geroemd om zijn aanval richting Alpe d'Huez, maar er waren ook veel geluiden die zich afvroegen of hij zonder die aanval niet gewoon podium had kunnen rijden in Parijs?

Nu de wielersport in brand staat door het coronavirus is de zoveelste uitspraak van Contador over wattagemeters en aanvallen niet zomaar een uitspraak, maar een belangrijke handreiking. In tijden dat er wordt gesproken over de verandering van de commerciële kant van het wielrennen, wordt de sportieve kant in mijn ogen te makkelijk voor lief genomen. De essentie van het wielrennen dreigt steeds meer naar de achtergrond te raken. Werden mensen verliefd op de koers vanwege de mannen die aanvielen of vanwege gemotoriseerde treintjes die hard rijden of strijden voor UCI-punten? Ik heb in 2019 het meest genoten van de aanvalslust van Egan Bernal en Tadej Pogacar in de Tour en de Vuelta, in ieder geval.

Misschien ben ik naïef en is het peloton met alle kennis van tegenwoordig simpelweg te goed en in de breedte te sterk om nog te dromen over grinta. Maar zolang de wielerwereld er niet alles aan gedaan heeft om deze grinta in ere te herstellen, weiger ik me daar bij neer te leggen. Zonder wattagemeters? Zonder oortjes? Kleinere ploegen? Er werden best wat aanzetjes gegeven, maar vooralsnog worden er alleen steeds steilere beklimmingen in gegooid, de parcoursen worden korter gemaakt of andere dingen die niet per se bijdragen aan een man-tegen-man-gevecht. Pijnlijk en gek genoeg was ene Froome van Team Sky in 2018 de laatste die een echt epische grinta-aanval succesvol afrondde in de Giro. Weliswaar op de Sky-manier, minitieus uitgedacht van start tot finish, maar als dat het compromis is dat ik moet sluiten voor meer grinta, dan teken ik meteen. (foto: Sirotti)

Bram van der Ploeg (Twitter: @BvdPloegg | e-mail: [email protected])